10. Yargı Paketi ile ceza infaz sisteminde köklü değişikliklere gidiliyor. Yapılan düzenlemelerle cezaevinde geçirilen süreler, kapalı ve açık cezaevi ayrımı ile denetimli serbestlik uygulamaları yeniden yapılandırılıyor. Reformun temel amacı, toplum güvenliğini sağlarken suçluların rehabilitasyonunu da desteklemek.

İyi hal indirimine yeni kriterler

Mahkumların iyi hal indirimi alabilmesi için aranan koşullar yeniden düzenlendi. Mevcut sistemdeki suistimal risklerini ortadan kaldıracak bu adımın, ceza adaletine olan toplumsal güveni artırması hedefleniyor. Özellikle hafif suçlar ya da ilk kez suç işleyenler için, iyi halin belirlenmesinde uyum ve kişisel gelişim gibi faktörler daha fazla etkili olacak. Terör ve mükerrer suçlar gibi ağır suçlarda ise indirim uygulanmayacak.

Suç ve ceza dengesi yeniden değerlendirildi

Türk Ceza Kanunu ile diğer ceza içeren yasalarda, suç-yaptırım dengesinin hak ve özgürlükler temelinde gözden geçirildiği belirtildi. Bazı fiillerin suç veya kabahat olarak yeniden sınıflandırılmasıyla, kısa süreli hapis cezalarının yerine geçebilecek yaptırımların kapsamı da genişletilecek.

Adli para cezaları artırılıyor

Etkin bir ceza sistemi için caydırıcılığın güçlendirilmesi gerektiği vurgulanarak, adli para cezalarının miktarlarının artırılması öngörüldü. Böylece, hem cezaların etkili şekilde uygulanması hem de hürriyeti bağlayıcı cezaların dışında yeni yaptırım türlerinin devreye alınması planlanıyor.

Yeni uygulamalar ve düzenlemeler

  • Maktu oranlı denetimli serbestlik yeniden değerlendirilecek.

  • Hükümlülere, denetimli serbestlik sürecinde işlenen suçun niteliğine uygun yükümlülükler getirilecek.

  • Suçtan elde edilen gelirlerin tespiti, müsaderesi ve yönetimi için kurumsal altyapı oluşturulacak.

  • İki yılın altındaki bazı suçlarda, kişinin yeniden suç işleme şüphesi kuvvetliyse tutuklama uygulanabilecek.

Kamu vicdanını yaralayan suçlarda alt sınır artacak

Kamuoyunun tepkisine neden olan bazı suçlar için ceza alt sınırlarının iki yılın altına düşmeyecek şekilde yeniden belirlenmesi öngörülüyor. Ayrıca, yargılamaların makul sürede tamamlanmasına ilişkin güvenceler de artırılacak.

Yargı süreçleri hızlandırılacak

Yargılamaların sadeleştirilmesi, dava sürelerinin kısaltılması ve uyuşmazlıkların daha kısa sürede çözülmesi de paketin temel hedefleri arasında. Bu sayede hem vatandaşın adalete erişimi kolaylaştırılacak hem de yargı yükü hafifletilecek.

Mesleki eğitimle topluma kazandırma hedefi

Ceza infaz kurumlarında mesleki eğitim faaliyetlerinin artırılması planlanıyor. Adalet Mesleki Eğitim Merkezleri ve işyurtları genişletilerek, giyim, tarım, metal, motorlu araçlar, gıda, tesisat ve güzellik gibi alanlarda verilen kalfalık ve ustalık belgelerinin sayısı ve niteliği artırılacak.

Cezaevi doluluğuna karşı yeni yatırımlar

Mart 2024 itibarıyla cezaevlerinde 340 bini hükümlü, 60 bini tutuklu olmak üzere toplam 400 bini aşkın kişi bulunuyor. Bu sayının yaklaşık 30 bini üniversite mezunlarından oluşuyor. Yıllık harcamanın 110 milyar liraya yaklaştığı sistemde, kapasite sorununu aşmak için 11 yeni cezaevinin inşaatına başlanacak. Cezaevlerindeki yoğunluk son altı ayda yüzde 20’ye yaklaşan bir artış gösterdi.